Zwanger. Maar betekent dat automatisch een stapje terug?

Zodra je zwanger bent, lijkt iedereen ineens iets te vinden van wat je doet. Zou je dat nog wel tillen? Is sporten nu wel verstandig? Doe je niet te veel? Misschien moet je het gewoon wat rustiger aan doen.

Meestal goedbedoeld. En soms is rustiger aan doen ook precies wat je nodig hebt. Maar als je vaak genoeg hoort dat je voorzichtig moet zijn, kan er ongemerkt iets veranderen. Ineens ga je twijfelen aan dingen waar je daarvoor geen seconde over nadacht. Kan mijn lichaam dit eigenlijk nog wel? Is het erg als mijn hartslag omhooggaat? Mag ik nog zwaar trainen?

Wij merken dat er tijdens de zwangerschap soms meer voorzichtigheid wordt geadviseerd dan nodig is. Tegelijkertijd willen we daar absoluut niet tegenover zetten dat je tijdens je zwangerschap maar gewoon door moet kunnen gaan. Misschien ben je ontzettend misselijk of heb je HG, bekkenpijn, medische zorgen of ben je zo moe dat sporten totaal geen prioriteit heeft. Ook dát is zwangerschap. Het interessante zit wat ons betreft precies daartussenin. Daarom pakken we in deze blog een paar uitspraken erbij die we regelmatig horen. Er zit soms best een kern van waarheid in, maar als je ze zonder uitleg gebruikt, worden het al snel regels waar je eigenlijk niet zoveel aan hebt.

“Als je zwanger bent, moet je voorzichtig doen”

Laten we maar meteen met de bekendste beginnen.

Je lichaam verandert tijdens je zwangerschap behoorlijk. Je buik groeit, je lichaamsverhoudingen veranderen en je ademhaling, buikspieren en bekkenbodem passen zich aan. Naarmate je zwangerschap vordert kan een oefening daardoor anders voelen of simpelweg minder handig worden.

Allemaal goede redenen om je training gedurende je zwangerschap te blijven bekijken en waar nodig aan te passen. Alleen betekent aanpassen niet automatisch dat je steeds minder moet gaan doen. Als je gewend bent om te sporten, kun je tijdens je zwangerschap vaak veel van je kracht en conditie blijven onderhouden. En ook wanneer je vóór je zwangerschap niet of weinig trainde, kun je tijdens je zwangerschap beginnen met passende beweging en daarin sterker en fitter worden.

Dat vinden we belangrijk om te benoemen, omdat voorzichtigheid ook iets met je vertrouwen kan doen. Als anderen regelmatig vragen of je iets nog wel moet tillen, of krachttraining niet te zwaar is of vinden dat je “nu toch maar een beetje rustig aan moet doen”, is het niet gek als je daar zelf ook over gaat twijfelen. Terwijl je zwangerschap op zichzelf nog niet vertelt wat jij vandaag kunt.

Misschien train je nog heerlijk. Misschien heb je een periode waarin je veel minder kunt dan je zou willen. Misschien vraagt een oefening om aanpassing omdat je buik groeit. Misschien vraagt je bekken om een andere keuze. En misschien heb je vandaag simpelweg geen energie voor een training. En wat je lichamelijk kúnt, hoeft trouwens ook niet altijd te zijn waar je behoefte aan hebt. Als je doodmoe bent, misselijk bent of je energie simpelweg ergens anders voor nodig hebt, hoef je van bewegen geen nieuwe opdracht te maken. Vertrouwen in wat je lichaam kan betekent voor ons ook dat er ruimte is voor wat jij nodig hebt.

“Luister gewoon naar je lichaam”

Deze klinkt eigenlijk heel logisch.

Totdat je zwanger bent en je lichaam dingen begint te doen die je nog nooit eerder hebt meegemaakt.

Je bent misschien sneller buiten adem tijdens het sporten. Je hartslag gaat omhoog. Een oefening voelt ineens anders in je buik. Je bekkenbodem krijgt meer belasting. Je bent vermoeider dan normaal. En dan moet jij bepalen wat je lichaam je precies probeert te vertellen. Luister naar je lichaam is daarom pas echt bruikbaar als je ook weet waar je naar kunt luisteren. Niet ieder zwaar gevoel tijdens een training betekent dat er iets misgaat. Sporten mág inspanning kosten. Andersom zijn pijn, urineverlies, een zwaar of drukkend gevoel of andere klachten ook niet iets wat je hoeft weg te wuiven met het idee dat het nu eenmaal bij een zwangerschap hoort.

Daarom vinden wij uitleg zo belangrijk. Als je begrijpt wat er in je lichaam verandert, kun je veel beter plaatsen wat je voelt. Je kunt herkennen wanneer een oefening gewoon pittig is, wanneer een kleine aanpassing voldoende is en wanneer iets reden is om verder naar te laten kijken. Dan krijgt luisteren naar je lichaam ineens veel meer betekenis.

“Als je het vóór je zwangerschap deed, kun je het blijven doen”

Ook hier zit iets logisch in. Wat je vóór je zwangerschap deed, zegt namelijk wél iets.

Als je al jaren aan krachttraining doet, heb je een andere basis dan wanneer je net begint. Het zou vreemd zijn om vanaf een positieve zwangerschapstest ineens te doen alsof al die trainingservaring niet meer bestaat. Maar je oude trainingsschema is ook geen recept voor de komende negen maanden. Je lichaam verandert terwijl je zwangerschap vordert. Wat rond twintig weken heerlijk gaat, kan rond dertig weken minder prettig zijn. Je buik kan letterlijk in de weg komen te zitten, je belastbaarheid kan veranderen of een andere uitvoering kan gewoon fijner voelen.

En andersom vinden we deze uitspraak ook interessant. Want als alleen zou gelden dat je mag blijven doen wat je daarvoor al deed, wat betekent dat dan voor iemand die vóór haar zwangerschap nauwelijks bewoog? Ook tijdens je zwangerschap kun je beginnen met bewegen en werken aan kracht en conditie, wanneer jouw situatie dat toelaat. Je hoeft dus geen sportieve voorgeschiedenis te hebben om iets aan bewegen tijdens je zwangerschap te mogen hebben. Je trainingsverleden is informatie. Hoe het nú met je gaat ook.

Misschien mogen we zwangerschap iets minder zwart-wit bekijken

Dat is eigenlijk wat onder al deze uitspraken zit.

We hoeven zwangerschap niet te behandelen alsof je lichaam vanaf een positieve test ineens kwetsbaar is geworden. Maar we hoeven ook niet de andere kant op te schieten en te doen alsof je gewoon alles moet kunnen blijven doen wat je daarvoor deed. Je lichaam verandert. Soms merk je daar tijdens het sporten weinig van en soms bepaalt het ongeveer je hele dag. Dat kan gedurende je zwangerschap ook nog eens veranderen.

Wij zouden daarom veel liever willen dat je begrijpt waarom je iets aanpast dan dat je een lijstje meekrijgt met oefeningen die wel en niet mogen. Dat is ook hoe we binnen PowerMama Zwanger werken. We willen je leren wat er in je lichaam verandert, hoe je daar tijdens het bewegen rekening mee kunt houden en vooral hoe je vertrouwen houdt in wat er wél kan.

En dan komt er na ongeveer negen maanden ineens een heel andere fase. Want waar je tijdens je zwangerschap misschien nog regelmatig te horen krijgt dat je voorzichtig moet zijn, kan die houding na de geboorte van je baby verrassend snel omslaan. Dan verschijnen er weer nieuwe uitspraken: “na zes weken mag je weer sporten” en “negen maanden op, negen maanden af.”

Daar gaan we in onze volgende blog eens goed naar kijken.